Meer dan winnen:
de eerste ViVO's Muziekwedstrijd
brengt jonge gitaristen samen
Op zondag 8 maart kreeg de eerste ViVO Muziekwedstrijd haar ontknoping tijdens het Muziek Educatie Festival in OCP De Pinte. Jonge klassieke gitaristen uit verschillende delen van België stonden er in de finale voor jury en publiek.
De wedstrijd richtte zich tot jongeren uit het eerste tot en met het zesde middelbaar. Aan de finale ging een traject van drie rondes vooraf: een eerste selectie op basis van video-opnames, een live halve finale op 8 februari en uiteindelijk de finale tijdens het festival.
Elke ronde vroeg bovendien om nieuw repertoire. De deelnemers konden dus niet maandenlang hetzelfde wedstrijdprogramma blijven herhalen, maar moesten in korte tijd verschillende werken voorbereiden en telkens opnieuw een muzikale prestatie neerzetten. Net dat aspect maakte volgens de jury het traject bijzonder waardevol: niet alleen het eindresultaat telde, maar ook de ontwikkeling die onderweg plaatsvond.
De laureaten van de
ViVO's Muziekwedstrijd ’26
Categorie A
Categorie B
Voor de laureaten eindigt het traject niet bij de prijsuitreiking
De eersteprijswinnaars krijgen onder meer een optreden tijdens het openingsconcert van het ViVO Muziek Educatie Festival 2027, een professionele video-opname en een persoonlijke ViVO-masterclass. Ook aan de tweede en derde prijzen zijn professionele opnames, masterclasses en een waardebon voor muziekmateriaal verbonden. Daarmee sluiten de prijzen aan bij een bredere gedachte achter de wedstrijd: deelnemers niet alleen belonen voor wat ze op één avond presteren, maar hen ook iets meegeven waarmee ze daarna verder kunnen werken.
Jury
Halve finale
Voor de halve finale en de finale stelde ViVO een deels wisselende jury samen. Daarbij werd bewust gekozen voor musici en pedagogen met verschillende professionele achtergronden.
Maarten Vandenbemden
Klassiek gitarist en docent aan KASK & Conservatorium Gent. Lid van het Four Aces Guitar Quartet en medeoprichter van Duo Adentro.
Antoon Vandeborght
Concertgitarist en docent klassieke gitaar aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen. Winnaar van zestien nationale en internationale gitaarwedstrijden.
Prof. Dr. Aygül Günaltay Weyler
Pianiste en muziekpedagoge, directeur van Muziekschool Lochristi en examencoördinator voor Trinity College London bij ViVO.
Dr. Muzaffer Çorlu
Gitarist en artistiek directeur van ViVO. Doctoreerde aan de Universiteit Gent met onderzoek naar cognitieve belasting en expressieve muzikale uitvoeringen.
Finale
Antoon Vandeborght en Prof. Dr. Aygül Günaltay Weyler namen ook in de finale opnieuw plaats in de jury. Voor de finaleronde werden zij vervoegd door Benedict Minne, Magali Rischette en Bert Lietaert.
Benedict Minne
Gitarist en luthier bij het Brugse familiebedrijf Rombaux. Vierde generatie instrumentenbouwer en drager van het label Handmade in Brugge.
Magali Rischette
Professor klassieke gitaar aan het Conservatoire royal de Mons – ARTS², opgeleid bij Odair Assad en medeoprichter van het Alki Guitar Trio.
Bert Lietaert
Gitarist, componist en zaakvoerder van muziekuitgeverij Auurk, met een focus op repertoire en educatief materiaal voor gitaar.
De jury beoordeelde de deelnemers op muzikaliteit, technische beheersing, interpretatie en podiumhouding. Om de onafhankelijkheid van de beoordeling te bewaren, gaven juryleden geen punten aan hun eigen leerlingen.
Wat verschillende juryleden achteraf vooral benadrukten, was het hoge niveau in verhouding tot de jonge leeftijd van de deelnemers. De finalisten hadden op korte tijd drie rondes doorlopen en daarvoor telkens nieuw repertoire voorbereid. Dat vroeg niet alleen technische voorbereiding, maar ook concentratie, podiumervaring en het vermogen om zich tussen de verschillende rondes verder te ontwikkelen.
Het niveau was bijzonder hoog. Deze jongeren hebben drie rondes gespeeld, met telkens opnieuw ander repertoire. Wat ze op zo’n korte tijd hebben voorbereid en gepresteerd, is echt bewonderenswaardig.
Meer dan een wedstrijd
Een terugkerend thema in het gesprek met de jury was de plaats die wedstrijden innemen in de muzikale ontwikkeling van jonge musici.
In het internationale wedstrijdcircuit kan het gebeuren dat muzikanten lange tijd met hetzelfde programma van concours naar concours trekken. De wedstrijd wordt dan gemakkelijk een doel op zich: de voorbereiding staat volledig in het teken van een resultaat, terwijl artistieke nieuwsgierigheid en ontwikkeling naar de achtergrond kunnen verdwijnen.
De opzet van de ViVO Muziekwedstrijd probeert bewust een andere richting uit te gaan. De wedstrijd blijft nationaal, terwijl het repertoire vanzelfsprekend deel uitmaakt van een internationale klassieke muziektraditie. De verschillende rondes vragen bovendien telkens ander repertoire. Zo kan een deelnemer een eigen muzikale persoonlijkheid laten horen, zonder eenvoudigweg hetzelfde wedstrijdprogramma te blijven herhalen.
Een wedstrijd mag nooit een doel op zich worden. Als het uiteindelijk alleen nog om winnen en presteren gaat, verlies je een belangrijk deel van waar muziek over gaat. Een wedstrijd moet jongeren juist de kans geven om te groeien.
Ook de sfeer tijdens de finale speelde daarin een belangrijke rol. Hoewel de deelnemers vanzelfsprekend beoordeeld en gerangschikt werden, zag de jury geen groep jonge muzikanten die uitsluitend met elkaar bezig was als concurrenten.
Ze luisterden naar elkaar, volgden samen concerten en maakten deel uit van hetzelfde festival. Daardoor ontstond naast de spanning van de wedstrijd ook ruimte voor ontmoeting en uitwisseling.
Wat hier vooral opviel, was de inspirerende sfeer: verbinding, kameraadschap, naar elkaar luisteren en van elkaar leren. Natuurlijk was het niveau hoog en bleef het een wedstrijd, maar het was veel meer dan alleen streven naar die eerste prijs.
Dat evenwicht is belangrijk. Een hoog artistiek niveau hoeft niet tegenover een ondersteunende sfeer te staan. Integendeel: juist wanneer jonge muzikanten elkaar horen spelen en elkaars voorbereiding meemaken, kan een wedstrijd ook een plaats worden waar ze van elkaar leren.
De blik verbreden
De finale stond bovendien niet op zichzelf, maar maakte deel uit van het bredere ViVO Muziek Educatie Festival. Daardoor kwamen de jonge gitaristen terecht in een context die verder ging dan hun eigen instrument en hun eigen wedstrijdprogramma.
Concerten, workshops en lezingen maakten deel uit van dezelfde omgeving. Voor klassieke gitaristen is dat volgens de jury bijzonder relevant. Het instrument heeft een sterke eigen traditie, maar juist daardoor bestaat het risico dat gitaristen zich vooral binnen hun eigen repertoire, opleidingen en concertwereld bewegen.
Een festival kan die blik verruimen. Deelnemers ontmoeten andere musici, horen andere stijlen en krijgen ideeën aangereikt die niet rechtstreeks uit de gitaarwereld komen.
Als klassieke gitaristen zitten we soms sterk in onze eigen niche. Daar is op zich niets mis mee, maar momenten als deze zijn waardevol omdat het spectrum wordt opengetrokken en je ook buiten je eigen instrument begint te kijken.
Een prijs waarmee je verder kunt
Ook bij de prijzen zelf koos ViVO bewust voor dat educatieve karakter. Een geldprijs is snel uitgegeven en draagt niet noodzakelijk bij aan de ontwikkeling van een jonge muzikant. Een professionele opname, een masterclass, nieuw muziekmateriaal of een volgende podiumkans kan veel langer doorwerken.
De prijzen van de wedstrijd zijn daarom opgebouwd rond professionele opnames, masterclasses, muziekmateriaal en nieuwe concertmogelijkheden. De professionele opnames hebben daarbij een dubbele functie. Ze geven de laureaten materiaal waarmee ze zich nadien kunnen presenteren, maar vormen tegelijk een nieuw artistiek doel: opnieuw repertoire voorbereiden, opnemen en kritisch naar het eigen spel leren luisteren.
Een model om op voort te bouwen
De eerste editie roept daarom ook een bredere vraag op: welke plaats kunnen wedstrijden als deze krijgen binnen het muziekonderwijs in België?
Volgens Antoon Vandeborght ligt een deel van hun waarde juist in de mogelijkheid om jongeren regelmatig zo’n podium te bieden. Niet als uitzonderlijk moment waarvoor jarenlang één programma wordt voorbereid, maar als terugkerende gelegenheid om nieuw repertoire te spelen, andere jonge musici te ontmoeten en opnieuw voor een jury en publiek te staan.
Je ziet ze al groeien na drie rondes. Als ze daarna opnieuw zo’n traject kunnen volgen, blijven ze groeien en blijven ze gemotiveerd. Hoe meer van dit soort wedstrijden er zijn, hoe beter.
Daarmee kan een wedstrijd ook een aanvulling worden op het gewone muziekonderwijs. Een wekelijkse les biedt tijd voor techniek, repertoire en individuele begeleiding; een wedstrijd of festival voegt daar iets anders aan toe: een concreet artistiek doel, een publiek en contact met leeftijdsgenoten buiten de eigen muziekschool.
De eerste ViVO Muziekwedstrijd was in die zin niet alleen een evenement met een einduitslag, maar ook een eerste test van zo’n model. De uitdaging voor volgende edities ligt dan niet noodzakelijk in groter of competitiever worden, maar in het verder uitbouwen van een omgeving waarin jonge muzikanten op verschillende momenten opnieuw een reden krijgen om naar een volgend niveau toe te werken.
