Muziekschool De Pinte
Johan Sabbe - Soundpainting:
componeren in het moment
Workshop / Toonmoment
Hoe ontstaat muziek wanneer er geen partituur is? Soundpainting biedt een verrassend antwoord: een gedeelde taal van gebaren, klank en verbeelding, waarin performers samen live componeren.
Soundpainting is een internationale, multidisciplinaire gebarentaal waarmee muziek en andere podiumkunsten live kunnen worden gecomponeerd. Met een reeks universele handgebaren stuurt de soundpainter muzikanten, zangers, acteurs, dansers en andere performers aan. Zo ontstaat een unieke compositie die volledig in het moment wordt gecreëerd.
Tijdens zijn workshop bij ViVO Educatie Groep laat Johan Sabbe deelnemers kennismaken met deze bijzondere vorm van muzikale communicatie. De sessie is open en speels, maar tegelijk bijzonder precies: elk gebaar heeft een betekenis, elke reactie wordt deel van het geheel.
Soundpainting is een universele, multidisciplinaire gebarentaal om live te componeren. De taal richt zich tot iedereen die op een podium staat.
Een taal voor iedereen op het podium
Volgens Johan Sabbe ligt de kracht van Soundpainting niet alleen in de artistieke mogelijkheden, maar ook in het pedagogische en sociale karakter. De taal vertrekt vanuit de mogelijkheden van iedere deelnemer, ongeacht ervaring of niveau. Beginners en professionele musici kunnen samen musiceren en elkaar versterken.
Juist daardoor ontstaat een inclusieve omgeving waarin samenwerking, creativiteit en zelfvertrouwen centraal staan. Het gaat niet om foutloos uitvoeren wat vooraf vastligt, maar om aandachtig reageren, luisteren, durven en samen vorm geven aan iets dat op dat moment ontstaat.
Je werkt met de mensen zoals ze zijn, met wat ze vandaag kunnen. Iemand die nog maar een half jaar speelt en iemand met conservatoriumstudies kunnen samen op een podium staan.
Componeren zonder partituur
Wie deelneemt aan een Soundpainting-sessie ontdekt al snel dat improvisatie geen chaos hoeft te zijn. Met eenvoudige gebaren en aandachtig luisteren ontstaat een gedeelde muzikale taal waarin spontaniteit en samenwerking hand in hand gaan.
Elke uitvoering is uniek en bestaat slechts één keer: een compositie die precies op dat moment, met die groep mensen, tot leven komt. De soundpainter bepaalt richting, structuur en dynamiek, maar de inhoud ontstaat door de spelers zelf.
Een belangrijk aspect is het samenbrengen van mensen in een performance van verschillende niveaus. Dan wordt het een communitygebeuren.
Van experiment tot universele taal
Soundpainting werd ontwikkeld door Walter Thompson en groeide uit van een experimentele manier om een improviserend ensemble aan te sturen tot een wereldwijd gebruikte universele taal. Vandaag wordt ze beoefend door ensembles en kunstenaars over de hele wereld.
De taal blijft in ontwikkeling, maar wordt tegelijk zorgvuldig bewaakt. Via internationale ontmoetingen en een think tank worden nieuwe gebaren en concepten besproken, zodat de betekenis van de gebaren overal herkenbaar blijft.
Luisteren naar klank
Soundpainting gaat niet alleen over muziek in de klassieke zin. Het gaat ook over klank zelf: hoe mensen klank maken, ervaren, structureren en delen. In die zin opent Soundpainting de deur naar een bredere manier van luisteren.
Voor deelnemers kan dat verrassend zijn. Muziek maken zonder noten, zonder afgesproken tonaliteit of vaste melodie lijkt aanvankelijk onzeker, maar precies daarin ontstaat ruimte. Klank wordt materiaal, beweging wordt communicatie, en iedere deelnemer wordt medecomponist.
Het heet niet music painting, het heet Soundpainting. Voor mij gaat het om klank en om hoe mensen klank ervaren.
Mensen laten groeien
Voor Johan Sabbe is Soundpainting vooral een manier om mensen samen te brengen. Hij ziet kunst als een middel om mensen te laten groeien, nieuwe mogelijkheden in zichzelf te ontdekken en samen iets betekenisvols te creëren.
Dat pedagogische aspect is voor hem essentieel. De soundpainter kan deelnemers voorzichtig begeleiden, uitdagen en stap voor stap buiten hun comfortzone brengen. Zo ontstaat niet alleen een artistiek resultaat, maar ook vertrouwen.
De bedoeling is om mensen te laten groeien, om ze vertrouwen te geven — to make them shine.
Kunst als ontmoeting
Door klank, beweging en verbeelding te combineren ontstaat een ervaring waarin niet alleen de muziek centraal staat, maar ook de ontmoeting tussen mensen. Soundpainting maakt zichtbaar hoe luisteren, reageren en samenwerken een artistieke vorm kunnen krijgen.
Wie meedoet, ervaart hoe een groep zonder partituur toch samen richting kan vinden. Elke deelnemer draagt iets bij, hoe klein of eenvoudig ook. Precies daardoor wordt de compositie meer dan een muzikaal moment: ze wordt een gedeelde ervaring.
Voor mij gaat het niet om piano of compositie op zich. Het gaat om het feit dat kunst mensen beter maakt.
Soundpainting laat zien dat componeren niet altijd begint bij papier. Soms begint het bij een gebaar, een blik, een klank of een gezamenlijke ademhaling. En precies daar, in dat moment, ontstaat muziek.
